Ο Ενρίκο Τόστι-Κρότσε, μηχανικός 77 ετών, αποφάσισε να επιστρέψει στην Ελλάδα ένα αρχαιολογικό κομμάτι που είχε πάρει ο πατέρας του από την περιοχή της Ακρόπολης της Αθήνας τη δεκαετία του ’30.
Το αντικείμενο, ένα μαρμάρινο θραύσμα με χαραγμένα άνθη λωτού, συνόδευε τον Ιταλό ναυτικό Γκαετάνο Τόστι-Κρότσε στα ταξίδια του και αργότερα την οικογένεια στη Χιλή.
Μετά τη μετανάστευση της οικογένειας τη δεκαετία του ’50, η πέτρα τοποθετήθηκε ως διακοσμητικό στην τραπεζαρία στο Βίνια ντελ Μαρ και, αργότερα, στο σπίτι του Ενρίκο στη Βιγιαρρίκα.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της El País, όταν άκουσε στο ραδιόφωνο το ελληνικό αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, ο Ενρίκο σκέφτηκε πως είχε έρθει η στιγμή να επιστρέψει το κειμήλιο.
Τον Ιανουάριο επικοινώνησε με την ελληνική πρεσβεία στη Χιλή και έστειλε φωτογραφίες, διαστάσεις και βάρος του θραύσματος: 8,2 επί 11,4 εκατοστά και 1,2 κιλά.
Πρόκειται για θραύσμα μαρμάρινης σίμης (υδρορρόης), διαστάσεων 8,2Χ11,4 εκ., που διατηρεί το άνω τμήμα εγχάρακτης διακόσμησης ανθεμίου, πλαισιωμένου από άνθη λωτού.
Το πολύτιμο θραύσμα επέστρεψε ήδη στην Ελλάδα και παραδόθηκε στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλεως Αθηνών.
Η εξέτασή του οδήγησε στην απόδοσή του σε αρχαϊκό ναό ιδρυμένο στον ιερό βράχο της Ακρόπολης Αθηνών. Πιθανόν του Εκατόμπεδου, όπως αναφέρεται σε αρχαίες επιγραφές, που ανεγέρθηκε επί Πεισιστράτου, γύρω στα 570-550 π.Χ.
Η αρχαιολόγος Ολυμπία Βικάτου τον ευχαρίστησε με επιστολή, υπογραμμίζοντας ότι η πράξη του αποτελεί παράδειγμα απέναντι στη λεηλασία της Ακρόπολης.
Από την πλευρά του, ο διπλωμάτης Θεοδόσιος Θεός χαρακτήρισε την ενέργεια πράξη τιμής και γενναιότητας, καλώντας και άλλους να επιστρέψουν αρχαιότητες που εξακολουθούν να βρίσκονται σε ιδιωτικά χέρια.
Στις 4 Νοεμβρίου, η ελληνική πρεσβεία στη Χιλή θα τιμήσει τον Τόστι-Κρότσε με ειδική εκδήλωση κατά τη διάρκεια συναυλίας στο Θέατρο των Καραμπινιέρων.
