Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Ινάσιο Λούλα Ντα Σίλβα ήταν ο πρώτος αρχηγός κράτους που μίλησε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, τηρώντας την παράδοση. Κατά την ομιλία του επέκρινε τις «επιθέσεις κατά της κυριαρχίας, τις αυθαίρετες κυρώσεις και την αυξανόμενη τάση για μονομερείς παρεμβάσεις».
Ο Λούλα υπογράμμισε ότι τα ιδανικά πάνω στα οποία ιδρύθηκε ο ΟΗΕ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο «απειλούνται όσο ποτέ άλλοτε στην ιστορία του». Περιέγραψε το σημερινό διεθνές σκηνικό ως μια πραγματικότητα όπου παγιώνεται η «πολιτική της ισχύος», με συστηματικές παραβιάσεις της εθνικής κυριαρχίας.
Συνέδεσε τη διάβρωση του πολυμερούς συστήματος με την αποδυνάμωση της παγκόσμιας δημοκρατίας: «Ο αυταρχισμός ενισχύεται όταν δεν αντιδρούμε στις αυθαιρεσίες, όταν η διεθνής κοινότητα αποτυγχάνει να υπερασπιστεί την ειρήνη, την κυριαρχία και το κράτος δικαίου».
Με αιχμηρό τόνο κατήγγειλε τις αντιδημοκρατικές δυνάμεις:
«Σε όλο τον κόσμο, επιδιώκουν να καταπνίξουν τις ελευθερίες και να υπονομεύσουν τους θεσμούς. Εξυμνούν τη βία, δοξάζουν την άγνοια, δρουν ως φυσικές και ψηφιακές πολιτοφυλακές και φιμώνουν τον Τύπο», σημείωσε.
Αναφερόμενος στις εσωτερικές προκλήσεις της Βραζιλίας, θύμισε ότι ο λαός της χώρας «επέλεξε να αντισταθεί και να υπερασπιστεί τη δημοκρατία του, τη δημοκρατία που κατακτήθηκε ξανά πριν από 40 χρόνια, ύστερα από δύο δεκαετίες δικτατοριών».
Κατήγγειλε ως «απαράδεκτη» κάθε προσπάθεια υπονόμευσης της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας και προειδοποίησε κατά της αποδοχής «μονομερών και αυθαίρετων μέτρων» που επιβάλλονται από το εξωτερικό εις βάρος θεσμών ή της εθνικής οικονομίας.
Κατηγόρησε τμήματα της «ακροδεξιάς» για παρεμβάσεις στα εσωτερικά της χώρας, χαρακτηρίζοντάς τους «ψευδοπατριώτες που σχεδιάζουν και διαδίδουν ενέργειες εναντίον της Βραζιλίας, εμπνεόμενοι από παλιές ηγεμονικές νοσταλγίες».
Σε ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της ομιλίας, υπενθύμισε –χωρίς να τον κατονομάσει– την ιστορική καταδίκη του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου: «Πριν από λίγες ημέρες και για πρώτη φορά στην ιστορία μας, ένας πρώην αρχηγός κράτους καταδικάστηκε επειδή επιτέθηκε στο δημοκρατικό κράτος δικαίου. Ερευνήθηκε, διώχθηκε, δικάστηκε και λογοδότησε για τις πράξεις του».
Τόνισε ότι η διαδικασία ήταν «εξαιρετικά προσεκτική» και σεβόταν το δικαίωμα υπεράσπισης, σε αντίθεση με τις εποχές της δικτατορίας όπου αυτό στερούνταν. «Η δημοκρατία μας, η κυριαρχία μας, δεν μπαίνουν σε διαπραγμάτευση», κατέληξε.
Σε περιβάλλον έντονης περιφερειακής πόλωσης, ο Λούλα επανέλαβε ότι η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική πρέπει να διατηρηθούν ως «ζώνη ειρήνης», υπογραμμίζοντας την απουσία «εθνοτικών ή θρησκευτικών συγκρούσεων» και «όπλων μαζικής καταστροφής» στην ήπειρο.
Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος προειδοποίησε επίσης για την αυξανόμενη «εγκληματοποίηση και την υπερβολική χρήση βίας», διαφοροποιώντας τη μάχη κατά της τρομοκρατίας από αυτήν κατά του ναρκεμπορίου. «Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος καταπολέμησης του ναρκεμπορίου είναι η συνεργασία για την καταστολή του ξεπλύματος χρήματος και τον περιορισμό του εμπορίου όπλων», τόνισε.
Συνδέοντας τη δημοκρατία με τα κοινωνικά δικαιώματα, δήλωσε:
«Υγιείς δημοκρατίες ξεπερνούν τα εκλογικά τελετουργικά. Η δύναμή τους προϋποθέτει τη μείωση των ανισοτήτων και την εγγύηση θεμελιωδών δικαιωμάτων: τροφή, ασφάλεια, εργασία, στέγη, εκπαίδευση και υγεία».
Ο Λούλα επισήμανε ότι η φτώχεια είναι εχθρός της δημοκρατίας εξίσου επικίνδυνος με τον εξτρεμισμό, χαιρετίζοντας την έξοδο της Βραζιλίας από τον «χάρτη της πείνας» του FAO. Υπενθύμισε ωστόσο ότι «670 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πεινούν και 2,3 δισεκατομμύρια υποφέρουν από επισιτιστική ανασφάλεια».
Πρότεινε αύξηση της αναπτυξιακής βοήθειας και ελάφρυνση του χρέους των φτωχότερων χωρών, «ιδίως των αφρικανικών», καθώς και την καθιέρωση «διεθνών κανόνων ελάχιστης φορολόγησης, ώστε οι υπερπλούσιοι να πληρώνουν περισσότερους φόρους από τους εργαζόμενους». Παράλληλα, κάλεσε σε επανεξέταση των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.
Τέλος, στάθηκε στην ανάγκη προστασίας της οικογένειας και της παιδικής ηλικίας στο νέο ψηφιακό περιβάλλον:
«Το διαδίκτυο δεν μπορεί να είναι χώρος αναρχίας. Εναπόκειται στις κυβερνήσεις να προστατεύσουν τους πιο ευάλωτους. Η ρύθμιση δεν σημαίνει περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης, αλλά διασφάλιση ότι ό,τι είναι παράνομο στον πραγματικό κόσμο θα αντιμετωπίζεται το ίδιο και στον ψηφιακό».
Με υπερηφάνεια ανέφερε ότι η Βραζιλία υιοθέτησε «έναν από τους πιο προοδευτικούς νόμους παγκοσμίως για την προστασία παιδιών και εφήβων στον ψηφιακό χώρο», ενώ προώθησε νομοθετικές πρωτοβουλίες για «την ενίσχυση του ανταγωνισμού στις ψηφιακές αγορές και την εγκατάσταση βιώσιμων κέντρων δεδομένων».
