Αυτή την Κυριακή, το Περού αντιμετωπίζει τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, ο οποίος σημαδεύτηκε από πολιτικό κατακερματισμό, μια τέταρτη υποψηφιότητα για την Κέικο Φουτζιμόρι και την επιστροφή ενός διθάλαμου Κογκρέσου. Ποιες είναι οι σκέψεις σας;
Βρέθηκα στο Περού τον περασμένο Μάρτιο και είδα μια χώρα σχεδόν αποκομμένη από την πολιτική. Είναι εντυπωσιακό. Δεν υπάρχει τίποτα παρόμοιο στη Λατινική Αμερική. Μια πολύ μακρινή χώρα, ένας πληθυσμός πολύ αποκομμένος από την πολιτική, που την αντιμετωπίζει ως ένα μιντιακό θέαμα που δεν έχει καμία σημασία στη ζωή του. Είναι περίεργο, γιατί παρά τη συνεχιζόμενη κρίση των οκτώ προέδρων σε 10 χρόνια, είναι μια από τις πιο δυναμικές οικονομίες στη Λατινική Αμερική.
Οι επενδύσεις αυξάνονται κατά ίσως 10% φέτος. Και είναι οι εγχώριοι επιχειρηματίες που επενδύουν στη χώρα. Αυτό αντανακλά τη δύναμη ορισμένων θεσμών, ιδίως της Κεντρικής Τράπεζας, της οποίας ο πρόεδρός της, Χούλιο Βελάρντε, βρίσκεται στην εξουσία για περισσότερα από 20 χρόνια. Πολλοί μιλούν για την ανέγερση ενός αγάλματος για την αποτροπή της οικονομικής κατάρρευσης σε αυτές τις αβέβαιες εποχές.
Αλλά καμία χώρα δεν μπορεί να ζήσει με αυτή την πραγματικότητα για πάντα. Είναι μια χώρα που αντιμετωπίζει επίσης σημαντικές προκλήσεις. Πάνω από το 70% της οικονομίας λειτουργεί στον άτυπο τομέα. Η παράνομη εξόρυξη αυξάνεται, τώρα φαινομενικά ξεπερνώντας την επίσημη εξόρυξη, και θα μπορούσε να αυξάνεται όχι με το τρέχον 2,5%, αλλά με 5%, 6% ή ακόμα και 7%, δεδομένης της ζήτησης για τα ορυκτά και άλλες εξαγωγές της.
Έτσι, σε περιφερειακό πλαίσιο, η χώρα δεν φαίνεται και τόσο άσχημη, αλλά αναμφίβολα χρειάζεται πιο οργανωμένη ηγεσία για να προχωρήσει πραγματικά και να δημιουργήσει κοινωνική αλλαγή. Κάποιοι μιλούν για την επιστροφή σε ένα διθάλαμο σύστημα ως λύση, τουλάχιστον για να αποφευχθεί μια καθαίρεση τόσο παρορμητική όσο αυτές που έχουμε δει τα τελευταία 10 χρόνια, όπου ξυπνάς μια μέρα και ξαφνικά ο πρόεδρος του Περού έχει φύγει. Αλλά πολλά θα εξαρτηθούν από το ποιος θα εκλεγεί. Και με 35 υποψηφίους, όλα είναι πιθανά.
Η Κέικο Φουτζιμόρι προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Την βλέπετε πραγματικά ως μια βιώσιμη επιλογή για την κυβέρνηση;
Τουλάχιστον, η προσδοκία που άκουσα στην πολιτική τάξη του Περού είναι ότι αν η Φουτζιμόρι φτάσει σε επαναληπτικό γύρο εκλογών, για τρίτη συνεχόμενη φορά, ο άλλος υποψήφιος θα έχει το προβάδισμα. Δηλαδή, ήταν η ίδια δυναμική που μας έδωσε τον Πέδρο Πάμπλο Κουτσίνσκι και τον Πέδρο Καστίγιο. Εντυπωσιακό. Είναι η μόνη πολιτική που μπορεί να συγκεντρώσει αρκετή υποστήριξη για να φτάσει σταθερά στον δεύτερο γύρο. Και αυτό που είναι επίσης περίεργο είναι ότι καταλαβαίνω ότι η αντίσταση στην Κέικο Φουτζιμόρι δεν έχει πλέον να κάνει τόσο με την ιστορία του πατέρα της, αλλά μάλλον με μια πολύ προσωπική αντίσταση απέναντί της. Αλλά θα δούμε. Είναι μια χώρα όπου όλα φαίνονται πιθανά και δεν θα απέκλεια εντελώς την πιθανότητα να κερδίσει.
Στην Κολομβία, ο αριστερός Ιβάν Σεπέδα, διάδοχος του προέδρου Γκουστάβο Πέτρο, φαίνεται να είναι το φαβορί για τις εκλογές του Μαΐου. Είναι αυτή μια μη αναστρέψιμη τάση;
Είναι μια χώρα που αλλάζει καθημερινά, όπου πριν από έξι μήνες όλοι περίμεναν να κερδίσει η δεξιά. Για τους ίδιους λόγους που συζητούσαμε: ανησυχίες για την ασφάλεια, διαφθορά και μια κάποια δυσαρέσκεια με τον Γκουστάβο Πέτρο. Αλλά η δυναμική φαίνεται να έχει μετατοπιστεί σημαντικά με την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 23% από τον Πέτρο, ένα μέτρο που θα μπορούσε να έχει μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις, αλλά το οποίο, προς το παρόν, προφανώς έχει γίνει πολύ καλά δεκτό από τον πληθυσμό σε μια από τις πιο άνισες χώρες της Λατινικής Αμερικής, και η δημοτικότητα του Πέτρο έχει αυξηθεί κατά 10 μονάδες.
Ο Ιβάν Σεπέδα, ο υποψήφιός του, έχει κεφαλαιοποιήσει αυτή την αύξηση της δημοτικότητάς του. Και υπάρχουν διαιρέσεις εντός της δεξιάς πτέρυγας. Έτσι, κάποιος θα έδινε ακόμα ένα μικρό πλεονέκτημα στη δεξιά πτέρυγα σε αυτές τις εκλογές, αλλά με πολύ μικρή διαφορά. Και μου φαίνεται ότι από τις τρεις εκλογές φέτος στη Λατινική Αμερική, αυτή της Κολομβίας έχει τις πιο αποκλίνουσες διαδρομές και τα υψηλότερα διακυβεύματα.
Στη Βραζιλία, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ήδη ότι ο Φλάβιο Μπολσονάρο ισοβαθμεί στατιστικά με τον Λούλα ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου. Βλέπετε να διακυβεύεται η επανεκλογή του νυν προέδρου;
Όταν ο Ζαΐρ Μπολσονάρο, τότε φυλακισμένος, ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο την πρόθεσή του να υποστηρίξει τον γιο του Φλάβιο, γερουσιαστή, ως υποψήφιο, μεγάλο μέρος του πολιτικού και μιντιακού κατεστημένου στη Βραζιλία γέλασε και είπε ότι με αυτή την απόφαση, ο Λούλα είχε ήδη κερδίσει τις εκλογές. Γιατί; Επειδή ο Φλάβιο θεωρούνταν ότι είχε δύο ευάλωτα σημεία. Το πρώτο είναι η έλλειψη χαρισματικότητας σε σύγκριση με τον πατέρα και τους αδελφούς του, κάτι που είναι πραγματικό. Και δεύτερον, η εμπλοκή του σε υποθέσεις διαφθοράς, ειδικά όταν ήταν μέλος της Νομοθετικής Συνέλευσης του Ρίο ντε Τζανέιρο.
Αλλά τι συνέβη; Έκαναν λάθος. Γιατί; Επειδή είναι αλήθεια ότι ο Φλάβιο δεν έχει ένα συγκεκριμένο χάρισμα, αλλά αυτή η έλλειψη χάριτος ερμηνεύεται από ορισμένους Βραζιλιάνους ως ασφαλέστερη επιλογή από τον πατέρα του. Με άλλα λόγια, βοηθά στην προβολή της εικόνας του Φλάβιο ως του πιο μετριοπαθούς, ασφαλέστερου Μπολσονάρο, ο οποίος ίσως δεν θα εμπλεκόταν στο ίδιο είδος κρίσεων και συγκρούσεων που βίωσε ο πατέρας του κατά τη διάρκεια της πανδημίας και με άλλα ζητήματα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του.
Και δεύτερον, ενώ είναι αλήθεια ότι η εικόνα του Φλάβιο Μπολσονάρο συνδέεται με αυτά τα σκάνδαλα, η εμφάνιση τους τελευταίους μήνες ενός νέου σκανδάλου – μιας μικρής τράπεζας, της Banco Master, με δεσμούς με μεγάλο μέρος της βραζιλιάνικης ελίτ – κάνει τις υποτιθέμενες παραβάσεις του Φλάβιο να φαίνονται μικρές σε σύγκριση με αυτήν την κρίση.
Έτσι, στην πραγματικότητα, κάθε φορά που η διαφθορά επανεμφανίζεται ως σημαντικό ζήτημα στη Βραζιλία, είτε είναι δίκαιη είτε όχι, ο Λούλα υποφέρει. Και το λέω αυτό επειδή θα ήταν δίκαιο να αναγνωρίσουμε ότι ο Λούλα δεν έχει εμπλακεί σε αυτήν την υπόθεση. Είναι μια υπόθεση που έχει επηρεάσει σχεδόν τους πάντες. Αλλά το θέμα μου είναι ότι η επιστροφή της διαφθοράς ως σημαντικό ζήτημα που βρίσκεται συνεχώς στις ειδήσεις, στην πράξη, βλάπτει τον Λούλα.
