Ο Ροδρίγο Πας ανέλαβε την προεδρία της Βολιβίας με μια οικονομία στα πρόθυρα της κατάρρευσης: «Η χώρα που παραλάβαμε είναι ρημαγμένη».
Η ορκωμοσία του νέου προέδρου σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου πολιτικού κύκλου, με την υπόσχεση να ξεπεράσει την οικονομική κρίση και να αποκαταστήσει τη σταθερότητα, έπειτα από περισσότερες από δύο δεκαετίες διακυβέρνησης του Κινήματος προς τον Σοσιαλισμό (MAS).
Ο Ροδρίγο Πας Περέιρα ορκίστηκε πρόεδρος της Βολιβίας το Σάββατο, στην πόλη Λα Παζ, αφού επικράτησε στον δεύτερο γύρο των εκλογών της 19ης Οκτωβρίου.
«Η χώρα που παραλάβαμε είναι ρημαγμένη· μας αφήνουν μια χρεοκοπημένη οικονομία, με τα χαμηλότερα διεθνή αποθέματα των τελευταίων 30 ετών. Μας αφήνουν πληθωρισμό, ελλείψεις, χρέος, δυσπιστία και ένα κράτος παραλυμένο», δήλωσε ο νέος πρόεδρος, αμέσως μετά την παραλαβή της προεδρικής ταινίας στην Πολυεθνική Νομοθετική Συνέλευση.
Ο Πας απηύθυνε κάλεσμα για ενότητα και για την υπέρβαση των ιδεολογιών, προκειμένου η χώρα να μπορέσει να προχωρήσει, ενώ άσκησε δριμεία κριτική στους προκατόχους του, Έβο Μοράλες και Λουίς Άρσε, για την οικονομική κρίση.
«Τι στο καλό έκαναν με την περίοδο ευημερίας;», αναρωτήθηκε χαρακτηριστικά. «Η Βολιβία αποφάσισε να ξυπνήσει — και το έκανε όρθια, με το πιο ισχυρό όπλο που υπάρχει: την ψήφο και τη δημοκρατία», πρόσθεσε.
Στην πρώτη του ομιλία, ο πρόεδρος επανέλαβε τους βασικούς άξονες του οικονομικού του σχεδίου, που εστιάζει στην αποκέντρωση των δημόσιων πόρων και την ενίσχυση της παραγωγής μέσω προσβάσιμων δανείων, φορολογικών μεταρρυθμίσεων και άρσης γραφειοκρατικών εμποδίων.
Ποιοι πρόεδροι παρέστησαν
Στην τελετή ορκωμοσίας παρέστησαν οι πρόεδροι της Αργεντινής (Χαβιέρ Μιλέι), της Χιλής (Γκαμπριέλ Μπόριτς), της Παραγουάης (Σαντιάγο Πένια), της Ουρουγουάης (Γιαμαντού Όρσι) και του Ισημερινού (Ντανιέλ Νομπόα), καθώς και αντιπροσωπεία των Ηνωμένων Πολιτειών, με επικεφαλής τον υφυπουργό Εξωτερικών Κρίστοφερ Λαντό.
Αλλαγές στην εξωτερική πολιτική
Η παρουσία τους συμβολίζει την αλλαγή πορείας που προτίθεται να ακολουθήσει η Βολιβία στην εξωτερική της πολιτική, μετά από 17 χρόνια χωρίς διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, πάνω από 40 χρόνια με τη Χιλή και δύο δεκαετίες αντιιμπεριαλιστικής ρητορικής.
«Ποτέ ξανά μια Βολιβία απομονωμένη από τον κόσμο», δήλωσε ο Παθ, χαιρετίζοντας τις διεθνείς αντιπροσωπείες.
Αυτός ο προσανατολισμός εντάσσεται στο περιφερειακό κύμα νέων φιλελεύθερων κυβερνήσεων – μετά τη νίκη του Χαβιέρ Μιλέι στην Αργεντινή και του Ντανιέλ Νομπόα στον Ισημερινό – και σηματοδοτεί το τέλος του κύκλου του MAS, που κυβέρνησε τη Βολιβία επί δύο δεκαετίες υπό τον Έβο Μοράλες και τον Λουίς Άρσε.
Ο Πας, 58 ετών, είναι γιος του πρώην προέδρου Χαϊμέ Πας Ζαμόρα (1989–1993). Πολιτικός με μακρά εμπειρία, υπηρέτησε ως βουλευτής, δημοτικός σύμβουλος, δήμαρχος και γερουσιαστής. Γεννημένος στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα κατά την εξορία του πατέρα του, σπούδασε οικονομικά, διεθνείς σχέσεις και πολιτική διαχείριση.
Η εκλογική του νίκη προκάλεσε έκπληξη: στις δημοσκοπήσεις της πρώτης εκλογικής αναμέτρησης βρισκόταν πολύ πίσω, ωστόσο κέρδισε στον δεύτερο γύρο με 54% των ψήφων, επικρατώντας σε έξι από τις εννέα περιφέρειες και αφήνοντας πίσω του τον συντηρητικό πρώην πρόεδρο Χόρχε Κιρόγα (2001–2002).
Πολλοί αναλυτές αποδίδουν τη νίκη του στη δυναμική που έδωσε ο υποψήφιος αντιπρόεδρός του, Έντμαντ Λάρα, πρώην αστυνομικός που έγινε γνωστός στο TikTok για τις καταγγελίες του περί διαφθοράς και αυθαιρεσιών εντός του σώματος.
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία, ο Πας επέλεξε να απευθυνθεί στους ανεπίσημους εργαζόμενους, που αποτελούν περίπου το 80% του εργατικού δυναμικού, χρησιμοποιώντας λαϊκά συνθήματα όπως το «καπιταλισμός για όλους», με το οποίο κατάφερε να προσελκύσει τις νέες κοινωνικές πλειοψηφίες: τη νέα αστική τάξη ιθαγενικής καταγωγής που αναδείχθηκε κατά την περίοδο του MAS, αυτοπροσδιορίζεται πλέον βάσει της κοινωνικής της θέσης, ζει σε αστικά κέντρα και δραστηριοποιείται ως έμπορος, μεταφορέας ή επαγγελματίας που έχει αποκτήσει περιουσία τα τελευταία χρόνια.
«Πρόκειται για ένα νέο λαϊκό υποκείμενο, με διαφορετικές προσδοκίες και ορίζοντα, που επιδιώκει τον εκσυγχρονισμό και την κοινωνική άνοδο», εξηγεί η κοινωνιολόγος Λουσιάνα Χαούρεγκι.
Ο Πας επίσης διέγνωσε έγκαιρα το πατριωτικό αίσθημα που επικρατεί σε μια βαθιά εθνικιστική χώρα, και οι οικονομικές του προτάσεις υπήρξαν πιο σταδιακές σε σχέση με εκείνες του Κιρόγα, με τη διαφορετική στάση απέναντι στη διεθνή χρηματοδότηση να αποτελεί τη βασική διαφορά ανάμεσά τους.
