Americalatina.gr. Οι πρόσφατες προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα διέψευσαν τις προσδοκίες πολλών στη λατινοαμερικάνικη χώρα, αλλά και στη διεθνή κοινότητα, που πίστευαν ότι μέσω των εκλογών ο Νικολάς Μαδούρο θα μπορούσε να εγκαταλείψει την εξουσία. Αυτή τη στιγμή ο χρόνος κυλάει υπέρ του Μαδούρο, ο οποίος με τη λήξη της συνταγματικής του θητείας (τον Ιανουάριο του 2025) θα είναι και τυπικά ένας αυταρχικός ηγέτης που σφετερίζεται την εξουσία χωρίς να έχει λαϊκή εντολή. Θα συγκεντρώνει πλέον πολλά χαρακτηριστικά ενός “δικτάτορα” και κάπως έτσι θα πρέπει να αντιμετωπίζεται.
Το καθεστώς Μαδούρο έχει τα χαρακτηριστικά ενός δικτάτορα
Στη Βενεζουέλα δεν υπάρχει ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, δεν υπάρχει πλήρης ελευθερία του Τύπου, δολοφονούνται διαδηλωτές στο δρόμο από τις δυνάμεις καταστολής, γίνονται βασανιστήρια ως πρακτική του Κράτους, γίνονται αυθαίρετες συλλήψεις, το καθεστώς κλείνει ΜΚΟ και μπλοκάρει τη λειτουργία όποιου μέσου κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιείται για να ασκεί κριτική. Ο Μαδούρο διώκει και φυλακίζει τους πολιτικούς του αντιπάλους (οι οποίοι συνήθως κατηγορούνται για “τρομοκρατία”, “προδοσία κατά της πατρίδας”, “υποκίνηση σε μίσος”). Δεν διεξάγονται ελεύθερες και δίκαιες εκλογές. Τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, περίπου 7,7 εκατομμύρια Βενεζολάνοι έχουν φύγει από τη χώρα και έχουν μεταναστεύσει. Ο αριθμός είναι μεγαλύτερος ακόμη και από τους μετανάστες και πρόσφυγες στη Συρία.
Προφανής ένδειξη εκλογικής νοθείας στη Βενεζουέλα
Αμέσως μετά από την ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων από το (ελεγχόμενο από το καθεστώς) Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο (CNE) σύμφωνα με τα οποία ο Μαδούρο ήταν ο νικητής των εκλογών της 28ης Ιουλίου με 52%, η αντιπολίτευση αμφισβήτησε το αποτέλεσμα και απαίτησε να δημοσιευθούν τα πρακτικά των εκλογικών τμημάτων.
Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα, ένα μήνα μετά τις εκλογές, ο Μαδούρο δεν έχει δημοσιοποιήσει κανένα απολύτως στοιχείο που να αποδεικνύει τα δήθεν αποτελέσματα που τον βγάζουν νικητή, αποτελεί μια προφανή ένδειξη (αν όχι απόδειξη) ότι στη Βενεζουέλα το καθεστώς έκανε μια πρωτοφανή εκλογική νοθεία. Η αντιπολίτευση δημοσίευσε το 80% των πρακτικών των εκλογών σύμφωνα με τα οποία κατήγαγε μια συντριπτική νίκη έναντι του Μαδούρο με περίπου 70%.
Νοθεία δεν έκανε ούτε ο δικτάτορας Πινοσέτ
Η εκλογική νοθεία του Μαδούρο είναι πρωτοφανής, τις τελευταίες δεκαετίες, γιατί ούτε ο αιμοσταγής δικτάτορας της Χιλής Αουγούστο Πινοσέτ δεν είχε διανοηθεί να κάνει νοθεία σε εκλογές. Όταν αποφάσισε να στήσει κάλπες, τον Οκτώβριο του 1988, έχασε και παρέδωσε την εξουσία. (Επρόκειτο για δημοψήφισμα με το οποίο ζητούσε να κυβερνήσει 8 χρόνια ακόμη. Μετά την ήττα του οδήγησε τη χώρα σε προεδρικές εκλογές το 1990).
Όμως ο Πινοσέτ τότε είχε προετοιμαστεί για αυτό το ενδεχόμενο. Είχε εξασφαλίσει τις νομικές και πολιτικές εγγυήσεις που θα του εξασφάλιζαν ασυλία και ατιμωρησία. Όπως και έγινε. Ο Πινοσέτ πέθανε το 2006 ατιμώρητος χωρίς να έχει καταδικαστεί.
Ο Μαδούρο δεν έχει προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο να παραδώσει την εξουσία
Όμως στην περίπτωση της Βενεζουέλας τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ο Νικολάς Μαδούρο δεν μπορεί να παραδώσει την εξουσία. Ο λόγος είναι πολύ απλός. Δεν έχει προετοιμάσει κανένα σχέδιο για την επόμενη μέρα. Ο Μαδούρο, όπως και ο ομόλογος του, επίσης αυταρχικός ηγέτης της Νικαράγουα, Ντανιέλ Ορτέγα, έχουν περάσει μια κόκκινη γραμμή. Δεν είναι απλά υπόλογοι για εκλογική νοθεία ή για κάποια άλλα αδικήματα.
Κατηγορούνται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Έχουν στην πλάτη τους εκατοντάδες νεκρούς διαδηλωτές που δολοφονήθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας του κράτους, βασανιστήρια, διώξεις, αυθαίρετες συλλήψεις και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επιπλέον ο Μαδούρο κατηγορείται από τις ΗΠΑ για διακίνηση τεράστιων ποσοτήτων κοκαϊνης.
Αν ο Μαδούρο παραδώσει την εξουσία γνωρίζει ότι θα καταλήξει ή νεκρός ή στη φυλακή
Ακόμη και αν οι ΗΠΑ διαβεβαιώσουν τον Μαδούρο ότι αν παραδώσει την εξουσία δεν θα ζητήσουν την έκδοση του και ότι θα του εξασφαλίσουν ένα αεροσκάφος για να διαφύγει, κανένας δεν γνωρίζει τι θα πράξουν οι Βενεζολάνοι και αν πράγματι θα καταφέρει να φύγει από τη χώρα εκείνος, οι συγγενείς του και ο πυρήνας συνεργατών του. Ο Μαδούρο γνωρίζει ότι αν παραδώσει την εξουσία θα καταλήξει ή στη φυλακή ή νεκρός.
Ο Νικολάς Μαδούρο δεν πρόκειται να παραδώσει την εξουσία γιατί πολύ απλά δεν μπορεί. Γνωρίζει ότι έχει περάσει την κόκκινη γραμμή και θα κάνει τα πάντα για να παραμείνει πρόεδρος.
Οι ανακοινώσεις της διεθνούς κοινότητας δεν ενοχλούν το καθεστώς
Οι ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών με τις οποίες εκφράζουν την “ενόχληση” τους και την “ανησυχία” τους, αλλά και οι εκκλήσεις των λατινοαμερικάνικων κυβερνήσεων για να σεβαστεί την βούληση του λαού του και να σταματήσει να παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, πλέον δεν έχουν κανένα νόημα. Πιθανώς ούτε ο ίδιος ο Μαδούρο δεν μπαίνει στον κόπο να διαβάσει αυτές τις ανακοινώσεις.
Ομοίως και οι κυρώσεις, οι οποίες δεν φαίνεται να ενοχλούν το καθεστώς, που αυτή τη στιγμή έχει ξεκινήσει να περιθωριοποιείται διεθνώς και να “κουβανοποιεί” τη χώρα. Σε αυτην την περίπτωση δεν υπάρχει μια κυβέρνηση που παραβιάζει κάποιους δημοκρατικούς κανόνες. Το καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο εδώ και αρκετό καιρό δεν σέβεται καμία έννοια Δημοκρατίας ή Κράτους Δικαίου.
Οι δικτάτορες συνήθως δεν φεύγουν με εκλογές
Θα πρέπει να αντιληφθούν όσοι προσδοκούν πολιτική αλλαγή μέσω των εκλογών στη Βενεζουέλα πως οι δικτάτορες και οι αυταρχικοί ηγέτες, δυστυχώς, συνήθως δεν φεύγουν από την εξουσία με εκλογές. Αν ήταν έτσι τα πράγματα, τότε δεν θα υπήρχαν δικτάτορες στον κόσμο.
Είναι ενδεικτική η περίπτωση του δικτάτορα της Παραγουάη Alfredo Stroessner ο οποίος κυβέρνησε τη χώρα για περίπου μισό αιώνα (1954 – 1989). Η εμπειρία στη νεώτερη πολιτική ιστορία της Λατινικής Αμερικής δείχνει ότι οι δικτάτορες συνήθως αφήνουν την εξουσία με τρεις τρόπους:
1. Παραδίδουν μόνοι τους την εξουσία, όταν τα γεγονότα τους έχουν ξεπεράσει και αφού πρώτα εξασφαλίσουν την ατιμωρησία και την ασυλία τους (και ενίοτε και τη διαφυγή τους).
2. Ανατρέπονται εσωτερικά από άλλους στρατιωτικούς που θέλουν να εξυπηρετήσουν άλλα συμφέροντα. Αμέσως μετά συνήθως παραδίδουν σε πολιτική κυβέρνηση.
3. Απομακρύνονται βίαια από κάποια ένοπλη δύναμη εσωτερικά ή από κάποιον εξωτερικό στρατό.
Τι μπορεί να συμβεί στην περίπτωση της Βενεζουέλας
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, το ενδεχόμενο μιας εισβολής ξένου στρατού στη χώρα για την ανατροπή του Μαδούρο, (αν και διακινείτο κατά καιρούς ως σενάριο), σχεδόν αποκλείεται. Σίγουρα δεν θα το ήθελε η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά ούτε και οι ΗΠΑ πλέον.
Μια ανατροπή από στρατιωτικούς εσωτερικά δεν μπορεί να αποκλειστεί, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχει αυτή η προοπτική. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι στρατιωτικοί που βρίσκονταν στα εκλογικά τμήματα στις 28 Ιουλίου, επέτρεψαν (ή έστω ανέχτηκαν) στα στελέχη της αντιπολίτευσης να συγκεντρώσουν τα πρακτικά των εκλογών, δείχνει μια πρώτη “ανταρσία”. Όμως η ηγεσία του στρατού (που επίσης είναι αναμεμειγμένη σε τεράστια σκάνδαλα διαφθοράς και ναρκωεμπορίου) μέχρι στιγμής στηρίζει τον Μαδούρο και προσώρας δεν διαφαίνεται κάποια διαφοροποίηση.
Το ενδεχόμενο ο Μαδούρο να παραδώσει μόνος του την εξουσία επίσης δεν διαφαίνεται, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον. Θα πρέπει να υπάρξει κάποιος συγκεκριμένος λόγος για να το πράξει και φυσικά αυτός δεν θα είναι το αποτέλεσμα κάποιων εκλογών. Οι αιματηρές διαδηλώσεις μέχρι σήμερα δεν έχουν πετύχει να πιέσουν το καθεστώς. Ούτε και οι διεθνείς κυρώσεις. Όλα αυτά δεν μπορούν να προκαλέσουν πολιτική αλλαγή.
Ο Μαδούρο, που έχει χάσει τη στήριξη των παραδοσιακών πολιτικών του συμμάχων της Αριστεράς στη Λατινική Αμερική, όπως ο Λούλα στη Βραζιλία, εξακολουθεί να έχει τη στήριξη και την βοήθεια της Ρωσίας. Οι πιέσεις των λατινοαμερικάνων αριστερών ηγετών είναι πολιτικά χρήσιμες πιθανώς για τους ίδιους, σίγουρα όμως δεν θα προκαλέσουν ανατροπή του Μαδούρο.
Η Βενεζουέλα από “τοπικό πρόβλημα” εξελίχθηκε σε πρόβλημα με διεθνείς προεκτάσεις
Αντίθετα, μέχρι στιγμής, ο Νικολάς Μαδούρο αυξάνει την κρατική καταστολή, περιορίζει ακόμη περισσότερο τις δημοκρατικές ελευθερίες και συνεχιζει τις διώξεις κατά των στελεχών της αντιπολίτευσης, την οποία χαρακτηρίζει “φασιστική”. Μάλιστα για να δικαιολογήσει τις διώξεις των πολιτικών του αντιπάλων ο Μαδούρο ψήφισε νέο νόμο, γνωστό και ως “Νόμο κατά του Φασισμού”. Η χώρα “κουβανοποιείται” πλήρως και περιθωριοποιείται διεθνώς. Η Βενεζουέλα παύει να αποτελεί ένα “τοπικό πρόβλημα”, όπως πολλοί πίστευαν. Ακόμη και οι πολιτικοί του φίλοι της Αριστεράς στη Λατινική Αμερική αντιλαμβάνονται, τώρα πια, ότι η Βενεζουέλα αποτελεί πλέον περιφερειακό πρόβλημα (το οποίο θα οξυνθεί περαιτέρω από ένα πιθανό νέο κύμα Βενεζολάνων μεταναστών) αλλά και ένα πρόβλημα με διεθνείς προεκτάσεις.
Ο Νικολάς Μαδούρο αυτή τη στιγμή κερδίζει πολύτιμο χρόνο. Εκείνος θα αποφασίσει, μόνος του, αν και πότε θα παραδώσει την εξουσία. Είναι πιθανό να συμβεί όταν αλλάξουν κάποιοι συσχετισμοί στο εσωτερικό του καθεστώτος και τα γεγονότα τον ξεπεράσουν. Για να συμβεί αυτό, προϋποθέτει αρκετό χρόνο προετοιμασίας. Για την ώρα δεν έχει λόγο να το πράξει, ούτε έχει προετοιμαστεί για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Μάλιστα, με πολυ σαρκασμό, ανακοίνωσε πως μεταφέρει τα Χριστούγεννα στη Βενεζουέλα νωρίτερα, την 1η Οκτωβρίου, και εύχεται… καλά Χριστούγεννα!
