Ο πρώην γενικός γραμματέας του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών Λουίς Αλμάγρο τόνισε ότι, ως γειτονικές χώρες και φυσικοί εταίροι, τα δύο κράτη οφείλουν να δώσουν προτεραιότητα στη συνεργασία και τη διαπραγμάτευση.
Ο Λουίς Αλμάγκρο, πρώην γενικός γραμματέας του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΣ), κάλεσε τον Ισημερινό και την Κολομβία να επανέλθουν στον «απευθείας διάλογο», προκειμένου να ξεπεραστεί το διπλωματικό και εμπορικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζουν οι δύο χώρες. Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο συνέντευξης που παραχώρησε στην εκπομπή De Lunes a Lunes του Teleamazonas, όπου ο Αλμάγκρο υπογράμμισε ότι, λόγω της γειτνίασης και του χαρακτήρα τους ως «φυσικών εταίρων», το Κίτο και η Μπογκοτά οφείλουν να δώσουν προτεραιότητα στη συνεργασία έναντι οποιασδήποτε λογικής αντιπαράθεσης.
Ο Αλμάγκρο τόνισε ότι οι γειτονικές χώρες «δεν μπορούν να λειτουργούν με λογική σύγκρουσης» και ότι η ενδεδειγμένη οδός είναι η ενίσχυση των αναγκαίων πολιτικοδιπλωματικών μηχανισμών για τη διαχείριση των διαφωνιών. Στο πλαίσιο αυτό, απέφυγε να τοποθετηθεί ως προς τη νομιμότητα οικονομικών ή εμπορικών μέτρων που έχουν υιοθετηθεί από τη μία ή την άλλη πλευρά, ωστόσο ήταν κατηγορηματικός ότι οι δρόμοι του διαλόγου είναι πάντοτε προτιμότεροι. Όπως σημείωσε, από την εμπειρία του ως υπουργός Εξωτερικών, δεν θεώρησε ποτέ ότι ο διάλογος έχει εξαντληθεί, ακόμη και σε περιπτώσεις σύνθετων συγκρούσεων.
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο εξωτερικής διαμεσολάβησης —συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του ΟΑΣ— ο Αλμάγκρο ήταν σαφής: αν ο Ισημερινός και η Κολομβία χρειάζονται μεσολαβητή για να συνομιλήσουν μεταξύ τους, «τότε κάτι δεν λειτουργεί» στη διμερή τους σχέση. Κατά την άποψή του, δεν έχει νόημα η προσφυγή σε τρίτους όταν πρόκειται για δύο κράτη που θα έπρεπε να διατηρούν άμεση και μόνιμη επικοινωνία, με ενεργούς «διαύλους μετάδοσης του διαλόγου», ώστε να αποφεύγονται περιττές κλιμακώσεις.
Ο πρώην γενικός γραμματέας αναφέρθηκε επίσης, σε γενικές γραμμές, στη χρήση εργαλείων οικονομικής πίεσης στις διαπραγματευτικές διαδικασίες. Χωρίς να αξιολογεί συγκεκριμένες αποφάσεις, προειδοποίησε ότι μια κλιμάκωση εμπορικών αντιποίνων χωρίς να υπάρχει ήδη εγκατεστημένη διαπραγμάτευση στο τραπέζι δεν είναι ιδανική για καμία από τις δύο πλευρές, ούτε για τον Ισημερινό ούτε για την Κολομβία.
Κατά την ανάλυσή του, οι πιέσεις μπορεί να αποτελούν μέρος διαπραγματευτικών δογμάτων, αλλά μόνο όταν υπάρχει ανοιχτός δίαυλος και σαφείς στόχοι· διαφορετικά, αυξάνουν το πολιτικό και οικονομικό κόστος χωρίς να επιλύουν το ουσιαστικό πρόβλημα.
Το κάλεσμα του Αλμάγκρο εντάσσεται σε ένα πλαίσιο πρόσφατων εντάσεων στις διμερείς σχέσεις, που περιλαμβάνουν εμπορικές τριβές και αιτήματα που συνδέονται με την ασφάλεια των συνόρων. Στη συνέντευξη υπενθύμισε ότι ο έλεγχος των συνόρων αποτελεί ζήτημα διαχρονικής ανησυχίας για τον Ισημερινό και ότι αναπόφευκτα πρέπει να αντιμετωπιστεί από κοινού με την Κολομβία.
Αναφέρθηκε σε συνομιλίες που είχε στο παρελθόν με αρχές του Ισημερινού, ακόμη και σε κρίσιμες στιγμές όπως η δολοφονία δημοσιογράφων στα βόρεια σύνορα, όταν ήδη συζητούνταν η ανάγκη για μεγαλύτερη κρατική παρουσία και από τις δύο πλευρές.
Αναφερόμενος στην Κολομβία, ο Αλμάγκρο σημείωσε ότι η ενίσχυση του ελέγχου των συνόρων αποτελεί επαναλαμβανόμενη προτεραιότητα, αν και αναγνώρισε ότι υφίστανται εσωτερικοί περιορισμοί και δημοσιονομικές πιέσεις που δυσχεραίνουν την ταχεία ανακατανομή πόρων. Παρ’ όλα αυτά, επέμεινε ότι το ζήτημα πρέπει να παραμένει στην κορυφή της ατζέντας σε όλες τις διμερείς συναντήσεις, ανεξαρτήτως πολιτικών χρονοδιαγραμμάτων.
Ερωτηθείς για τη συγκυρία και την πολιτική ηγεσία, ο πρώην γενικός γραμματέας απέφυγε να προσωποποιήσει τη σύγκρουση, αλλά υπογράμμισε ότι οι θεσμικές διαδικασίες πρέπει να ενεργοποιούνται πάντοτε, ανεξάρτητα από το ποιοι βρίσκονται στην εξουσία. Όπως τόνισε, οι διαφωνίες δεν θα επιλυθούν «με κακούς τρόπους», μέσω αλυσίδας προσβολών ή κλιμακώσεων, αλλά μέσα από διαρκείς συνομιλίες, επικεντρωμένες σε συγκεκριμένα προβλήματα, έως ότου επιτευχθούν λύσεις.
Το μήνυμα του Αλμάγκρο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις μεταξύ Κίτο και Μπογκοτά δέχονται αλληλοεπικαλυπτόμενες πιέσεις, με δυνητικές επιπτώσεις στο εμπόριο, την ασφάλεια και την περιφερειακή συνεργασία. Το κεντρικό του μήνυμα ήταν ότι ο απευθείας διάλογος δεν είναι μόνο εφικτός, αλλά και αναγκαίος, και ότι η αναβολή ή η σύνδεσή του με όρους αυξάνει τους κινδύνους και για τις δύο χώρες. «Το άνοιγμα της συζήτησης και η εστίαση στα προβλήματα», κατέληξε, αποτελεί τον μοναδικό δρόμο για την εκτόνωση της έντασης και τη διατήρηση μιας στρατηγικής διμερούς σχέσης ζωτικής σημασίας για την περιοχή.
