Σκηνοθεσία και θεατρικότητα: η χειραγώγηση του καθεστώτος Ορτέγα με την παρουσίαση «αποδείξεων ζωής» εξαφανισμένων κρατουμένων στη Νικαράγουα.
«Πάχυνση» εκ των προτέρων, κούρεμα, ξύρισμα, καινούριες στολές και αίθουσες όπου οι δεσμοφύλακες παριστάνουν τους ευγενικούς σερβιτόρους· αυτά αποτελούν μέρος των θεατρικών παραστάσεων που οργανώνει περιστασιακά η δικτατορία ως απάντηση στις εθνικές και διεθνείς πιέσεις.
Ο Χουάν Λορένσο Χόλμαν κοιτά με προσοχή τις πρόσφατα δημοσιευμένες φωτογραφίες του γιατρού Γέρι Εστράδα. Παρατηρεί τη γαλάζια, καθαρή και καινούρια στολή, τα πιάτα στο τραπέζι, τα μπουκάλια νερού με τις επιμελώς τυλιγμένες χαρτοπετσέτες, το λευκό τραπεζομάντηλο που σκεπάζει το τραπέζι και το αλαζονικό, γεμάτο δυσφορία βλέμμα του Εστράδα. «Είναι τσίρκο», καταλήγει. «Η γλώσσα του σώματος τα λέει όλα». Την παράσταση αυτή, ο Χόλμαν την έχει ζήσει στο πετσί του.
Ο γιατρός Γέρι Γκουστάβο Εστράδα Ρουίς, 30 ετών, συνελήφθη στις 13 Αυγούστου 2025 στο Νοσοκομείο Τμήματος Amistad Japón-Nicaragua, στη Γρανάδα, επιστρέφοντας από ιατρική αποστολή.
Έκτοτε παρέμεινε εξαφανισμένος. Η μητέρα του, Ρόσα Ρουίς, κατήγγειλε την απαγωγή και προειδοποίησε ότι μπορεί να υφίσταται βασανιστήρια. Η πίεση εντάθηκε όταν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ και βουλευτές της Κόστα Ρίκα απαίτησαν να μάθουν πού βρίσκεται.
«Πριν από τρεις εβδομάδες η δικτατορία Μουρίγιο-Ορτέγα συνέλαβε, βασάνισε βάναυσα και τελικά εξαφάνισε τον γιατρό Γέρι Εστράδα», κατήγγειλε το Γραφείο Υποθέσεων Δυτικού Ημισφαιρίου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε μήνυμα που κοινοποιήθηκε από την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Μανάγουα στις 10 Σεπτεμβρίου. «Ποιο ήταν το “έγκλημά” του; Να υπερασπιστεί την ελευθερία σε ειρηνικές διαδηλώσεις. Είναι η Μουρίγιο τόσο ανασφαλής που δεν μπορεί να δώσει αποδείξεις ότι είναι ζωντανός; #LibertadYa».
Μόνο τότε, στις 12 Σεπτεμβρίου, το καθεστώς δημοσίευσε φωτογραφίες από επίσκεψη της συζύγου του στις 3 Σεπτεμβρίου, όπου ο νεαρός εμφανίζεται κουρεμένος, με γαλάζια στολή κρατουμένου, σε μια αίθουσα με λιτό αλλά καθαρό και τακτοποιημένο τραπέζι.
Οι εικόνες, που προβλήθηκαν από φιλοκυβερνητικά μέσα, παρουσιάστηκαν ως απόδειξη ότι ο γιατρός είναι ζωντανός. Αμέσως μετά, το Υπουργείο Εξωτερικών της Νικαράγουας απέστειλε διαμαρτυρία στην Ουάσινγκτον, κατηγορώντας την για «συκοφαντία και δυσφήμηση» επειδή ζήτησε αποδείξεις ζωής.
«Ο Νικαραγουανός πολίτης, πραξικοπηματίας, κατηγορημένος και καταδικασμένος για τρομοκρατικές δραστηριότητες, παρουσιάστηκε σήμερα στα μέσα ενημέρωσης, και όπως φάνηκε, απολαμβάνει όχι μόνο άριστη υγεία, αλλά και όλα του τα δικαιώματα ως κρατούμενος, συμπεριλαμβανομένων οικογενειακών επισκέψεων», ανέφερε η ανακοίνωση της νικαραγουανής διπλωματίας.
Ο Χουάν Λορένσο Χόλμαν Τσαμόρο είναι γενικός διευθυντής της εφημερίδας La Prensa, της μεγαλύτερης και αρχαιότερης της χώρας. Συνελήφθη στις 13 Αυγούστου 2021, όταν η αστυνομία εισέβαλε στην εφημερίδα και κατέλαβε διά της βίας το κτήριο και τον εξοπλισμό. Έκτοτε παρέμεινε φυλακισμένος στην Ελ Τσιπότε, σε απομόνωση, με επισκέψεις κάθε τρεις μήνες περίπου. Στις 9 Φεβρουαρίου 2023 εξορίστηκε, μαζί με άλλους 221 πολιτικούς κρατούμενους, στις ΗΠΑ.
Μεταξύ Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 2022, ήταν ένας από τους 27 πολιτικούς κρατουμένους που η δικτατορία αναγκάστηκε να παρουσιάσει στη μεγαλύτερη μαζική «απόδειξη ζωής» που έχει δώσει, μετά από επανειλημμένες καταγγελίες για τις απάνθρωπες συνθήκες κράτησης.
«Μας έντυναν με καθαρά ρούχα που δεν ήταν αυτά που φορούσαμε κάθε μέρα», θυμάται ο Χόλμαν. Στην Ελ Τσιπότε οι στολές ήταν συνήθως κουρελιασμένες, βρώμικες και δύσοσμες. «Αυτό που φοράει ο Εστράδα φαίνεται να βγήκε μόλις από τη σακούλα», λέει.
Γνωρίζει επίσης το τυπικό τελετουργικό: κούρεμα, ξύρισμα, διαφορετικό φαγητό, ίσως και μια Coca-Cola σερβιρισμένη από τον ίδιο δεσμοφύλακα που ανακρίνει. Εβδομάδες πριν, βελτιώνουν την ποσότητα και την ποιότητα του φαγητού ώστε οι κρατούμενοι να βάλουν λίγα κιλά και να δείχνουν πιο υγιείς. «Όλα αυτά τα στήνουν για να εξαπατήσουν, να δείξουν μια πραγματικότητα που δεν υπάρχει», σημειώνει.
Η νικαραγουανή δικτατορία έχει καταφύγει τουλάχιστον τέσσερις φορές από το 2022 σε τέτοιου είδους «αποδείξεις ζωής» πολιτικών κρατουμένων, υπό την πίεση εθνικών και διεθνών καταγγελιών.
Τον Μάρτιο του 2023, στο αποκορύφωμα της διεθνούς πίεσης, το καθεστώς παρουσίασε τον επίσκοπο Ρολάντο Χοσέ Άλβαρες Λάγος, καταδικασμένο σε περισσότερα από 26 χρόνια κάθειρξης για «προδοσία της πατρίδας». Οι εικόνες τον έδειχναν με στολή κρατουμένου στη φυλακή Λα Μοντέλο, σε φαινομενικό οικογενειακό γεύμα με τα αδέλφια του.
Για την παρουσίαση στήθηκε ολόκληρη σκηνογραφία: γεύμα, οικογενειακή επίσκεψη, κουρτίνες στους τοίχους, τραπέζι με τραπεζομάντηλα, καινούρια στολή, κάμερες, συνεντεύξεις σε φιλοκυβερνητικά μέσα, και μια υπερβολική «ευγένεια» που απείχε παρασάγγας από την εχθρική και επιθετική συμπεριφορά που επιδείκνυε ο Ντανιέλ Ορτέγα λίγες μέρες πριν.
Στις 2 Ιανουαρίου 2024, το καθεστώς δημοσίευσε νέο δελτίο Τύπου με οκτώ φωτογραφίες του επισκόπου Άλβαρες σε ιατρική εξέταση, πλάι σε δύο υψηλόβαθμους αξιωματικούς. Η «απόδειξη ζωής» ήρθε μετά από καταγγελίες οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων για απάνθρωπες συνθήκες απομόνωσης, αλλά και μετά από ανακοίνωση των ΗΠΑ που απαιτούσε την άμεση απελευθέρωσή του.
Στις 29 Αυγούστου 2024, το καθεστώς ξεκίνησε να εμφανίζει κρατουμένους μέσα από φωτογραφίες «ενημερωτικών ακροάσεων» — μια νομική πρακτική που δεν υπάρχει στον ποινικό κώδικα της Νικαράγουας, την οποία ειδικοί χαρακτήρισαν πρόσχημα για την προβολή των πολιτικών κρατουμένων.
Πηγή: Infobae.
